Matrax Kampanya 1

Dolu Oyuncak

Polesie 1 4

Azolab, oyuncakçılara laboratuvar hizmeti sunmaya devam ediyor

117

Oyuncak çocukların zihinsel, duygusal ve fiziksel gelişmelerine önemli katkılar sağlayarak çocuğu gelecek hayata hazırlanmasında büyük bir öneme sahiptir. Çocuk oyuncak ve oyun sayesinde keşfetmeyi öğrenir ve ayrıca oyuncaklar ilk deneyimlerin kazanılmasını sağlar. Satın alınacak oyuncak çocuğun farklı yönlerden gelişimi açısından ve özellikle de sağlık açısından uygunluğunun çok iyi sorgulamaları gerekmektedir.

Oyuncak, her açıdan çocuğa uygun özellikler taşımalıdır. Ucuz ve işlenmesi daha kolay hammaddelere ilginin artmasıyla birlikte, oyuncak yapımında plastik malzeme kullanımı diğer malzemelerin önüne geçmiştir. Plastikler petrol, kömür ve çeşitli tuzlar gibi doğal kaynaklardan elde edilir. Plastikler, yüksek molekül ağırlıklı organik moleküllerden ya da polimerlerden oluşurlar. Organik moleküller ve polimerler, birbirine kimyasal olarak bağlı birimlerin yinelenmesiyle ortaya çıkan zincir yapılardır.

Kimyasal yapısına göre •Akrilikler, polyesterler, silikonlar, poliüretanlar ve halojenlenmiş plastikler
Sentezde kullanılan kimyasal işleme göre •Yoğunlaşma polimerizasyonu, katılma polimerizasyonu, çapraz bağlama olarak ayrılmaktadırlar.
Üretim ya da ürün tasarımıyla ilgili niteliklerine göre •Polietilen, polistiren, PVC, politetrafluoroetilen polimerler

 

Kurşun, kadmiyum, civa, dioksinler, organik klorlu ve fosforlu pestisitler gibi zehirli kimyasal maddelerin bebek ve çocuklarda gelişim bozucu etkileri olduğu uzun yıllardır biliniyor. Gelişim bozucu kimyasalların sayısı yıldan yıla artıyor ve birçoğu akademik araştırmalara konu olmak dışında da pek bilinmiyor. Bu yazıda çocuk gelişimi üzerinde olumsuz etkileri olan ve son yıllarda önemi giderek artan zehirli kimyasalların başında gelen fitalatlardan bahsedeceğiz.

Fitalatlar

Fitalatlar plastik ürünlerde /baskılarda yumuşatıcı olarak ve boyalarda kullanılır. Fitalatlar kanserojendir ve insanlarda ve hayvanlarda hormon sistemine zarar verir. Ayrıca astım ve üreme bozukluğuna da neden olur. Kırtasiye ürünleri kapsamında sentetik ürünler (PVC, PU, plastik), aksesuarlar ve baskılar, çocukların kullandıkları okul gereçleri (makas, maket bıçakları, kalemtraş, zımba, dosya grupları, silgiler, beslenme çantaları, kalemkutular, boyalar (pastel ve sulu boyalar) test edilmelidir.

Avrupa Birliği’nde ve ülkemizde 2005 yılında bebek ve çocuk ürünleri ile oyuncaklarında DEHP (di-2-ethylhexyl phthalate), BBP (Benzylbutylphthalate) ve DBP (Dibutyl phthalate) isimli fitalat türlerinin üreme sağlığını bozucu etkileri nedeniyle kullanılması yasaklanmıştı. Ancak endüstriyel üretimde kullanılan 20’den fazla fitalat bileşiği ya da türü var; yani fitalatlar dediğimizde içinde farklı molekül yapılarına sahip ama hepsi de fitalat olarak nitelenen onlarca kimyasal maddeden söz ediyoruz.

Fitalatın genel kimyasal yapısı

Oyuncaklarda ve çocukların ağızlarına koyabilecekleri oyuncaklardaki ve çocuk bakım eşyalarındaki plastik materyallerin içinde ağırlıkça % 0,1’den daha yüksek konsantrasyonlarda fitalat kullanılamaz. Fitalat tayini Gaz Kromatografi-Kütle Spektroskopi (GC-MS) ile yapılır. GC/MS, GC (Gaz Kromatografi) ve MS (Kütle Spektrometresi) ünitelerinin beraber çalıştığı yapı analizi ve miktar tayininde kullanılan cihazdır. Hızlı oluşu, ayırma gücünün yüksekliği, nitel- nicel analiz yapabilmesi ve hassasiyetin yüksekliği gibi önemli avantajları vardır.

Bir ürünün üretiminde yasaklı ve sağlığa zararlı olduğu bilinen bir fitalatın kullanılması gayet olası çünkü. Dolayısıyla:

  • Analiz yöntemi bir ürünün üretiminde kullanılması olası bütün fitalatları tespit etmeye yeterli olmalı.
  • Fitalatlar hormonal sistem bozucu oldukları için çok düşük miktarlarda bile sağlık üzerinde olumsuz etki gösterebiliyorlar; bu nedenle analizde kullanılan analitik cihazların ürünlerde bulunabilecek düşük miktarlardaki fitalat kalıntılarını bile tespit edebilecek yetenekte olması çok önemli.

Eray ERTAŞ

AZOLAB  Laboratuvar Sorumlusu

OYUNCAKHABER

Share and Enjoy !

0Shares
0 0

Yoruma kapalı.