Selay Oyuncak Kampanya 1

Dolu Oyuncak

Fen Toys Dede Oyuncak 1

Ankara Oyuncak Müzesi 4 bin oyuncak çeşidiyle oyuncakseverleri bekliyor

84

Ankara Oyuncak Müzesi, 20 Nisan 1990’da Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi bünyesinde Prof. Dr. Bekir Onur tarafından ziyarete açılıyor. Müzeyi tüm oyuncakseverlerin ziyaret etmesi gerekiyor. Gazeteci Ahmet Doğan’ın sorularını Ankara Üniversitesi GSF Müzecilik Bölümü’nden Doç. Dr. Ceren Karadeniz yanıtladı. Emeklerinden ötürü kendisine teşekkür ederiz.

Prof. Dr. Bekir Onur tarafından ziyarete açılmış bir müze

Ankara Oyuncak Müzesi’ni okuyucularımıza tanıtır mısınız?

Ankara Oyuncak Müzesi 20 Nisan 1990’da Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi bünyesinde Prof. Dr. Bekir Onur tarafından ziyarete açılmış bir müze. Prof. Dr. Bekir Onur hocamız uluslararası kongreler için gittiği Avrupa ülkelerinde oyuncak için müzeler tahsis edilmesi fikrini çok beğeniyor, benimsiyor ve Türkiye’nin de bu konuda çeşitli girişimlere ev sahipliği yapması gerektiğine inanıyor. Anadolu’nun çeşitli yerlerine oyuncak kültürünün izini sürmek üzere özel seyahatler gerçekleştiriyor. Ustalarla görüşmeler yapıyor, oyuncak firmalarıyla iletişime geçiyor. Sektörün durumunu saptamak ve aynı zamanda oyuncağı bir akademik çalışma konusu haline getirmek gibi bir motivasyonu var. Bu seyahatlerde derlenenler ve bağışlar Ankara Oyuncak Müzesi’nin 1990’daki açılışına katkı sağlıyor.

Türkiye’nin Bakanlığa kayıtlı ilk oyuncak müzesi

Elbette bu müzeyi Kültür ve Turizm Bakanlığı’na kayıtlı bir resmi müze yapmak da amaçlanarak ilgili prosedür tamamlanıyor ve Türkiye’nin Bakanlığa kayıtlı ilk oyuncak müzesini Ankara’da açmış oluyor.

Eğitim yapmak amaçlarıyla ziyarete açılmıştır

Müze, hızlı değişim süreci içinde kaybolma tehdidi altında bulunan oyuncakları korumak, oyuncak aracılığıyla sanayi tarihi, kültür tarihi, eğitim tarihi, çocukluk tarihi, oyun tarihi alanlarında araştırma yapmak ve oyuncak aracılığıyla çocuklarla müze, sanat, tarih, bilim alanlarında eğitim yapmak amaçlarıyla ziyarete açılmıştır. Müze, 2015 yılında Ankara Üniversitesi Tandoğan yerleşkesindeki yeni binasına geçiş yapmıştır. Bu süreçte  müzede tematik bir sergileme yaklaşımı benimsenmiştir. Müze temaları arasında geleneksel oyuncaklar, sahil ve bahçe oyuncakları, okul kültürü, Eyüp oyuncakları, taşıtlar, bebek evi ve koleksiyonerlik, zekâ oyunları ve oyuncakları, müzik ve eğlence kültürü ve oyuncakları ve çocuk kültürü nesneleri yer almaktadır. Müze sergi temalarını ve sergilenen oyuncakları iki yılda bir – öne çıkan oyuncaklar sabit kalmak koşuluyla – değiştirmekte ve yeni temalar çerçevesinde müze izleyicisiyle buluşmaktadır. Müze koleksiyonunda Jülyet Altın, Alasya, Nekur, Gürel, Çevik, Dündar, Fatoş, Pilsan, vb. üreticilerin en önemli oyuncaklarının yanında Çorum, Konya İzmir, Gaziantep, Giresun, Bursa, Hatay vb. şehirlerde üretilmiş yürüteç, kağnı, topaç, beşik, folklorik bebek vb. geleneksel ve ev yapımı oyuncaklar sergilenmekte.

Müze envanterine kayıtlı 4000’e yakın oyuncak bulunuyor, En eski oyuncak 1899 yılına ait

Müzede toplam kaç çeşit oyuncak bulunuyor?

Müze envanterine kayıtlı 4000’e yakın oyuncak bulunmakta. Bu oyuncaklar başta geleneksel oyuncalar olmak üzere, 14 farklı temaya odaklanıyor. En eski oyuncağımız 1899 yılına tarihlenen bir bebek evi. Koleksiyonumuzun öne çıkan özelliği ise genellikle yerli oyuncak sanayine ilişkin önemli markaların üretimlerine yer vermemiz. Türk oyuncakları öne çıkmakta. Bunlar dışında yabancı oyuncaklar da kendi içlerinde çeşitli temalara ayrılmışlar. Koleksiyonumuzda dijital oyunlar ve oyuncaklara da yer vermeye çalıştık, uzay temalı fütürist oyuncaklara ve popüler kültür figürlerine de.

Randevu alınarak müze ziyaret edilebiliyor

Müzeye giriş ücretli mi?

Müzemiz 1990 yılından 2015 yılına kadar giriş ücreti alınmaksızın ziyaret açık kaldı. 2015 yılında müzede yeni oluşumla birlikte müze eğitimi etkinliklerine ağırlık vermeye başladık. Bu süreçte müze ziyaretini 2 TL olarak belirledik. Ziyaretçilerimizin yüzde 90’ı öğrenciler. Okul öncesi, ilkokul ve ortaokul öğrencileri ve beraberlerindeki öğretmenler ile veliler. Ankara ve yakın çevresi en çok ziyaret aldığımız bölgeler. Müzemizi ziyaret etmeden önce randevu alıyorlar çünkü müze ziyareti kapsamında eğitim etkinlikleri gerçekleştiriyoruz ve bunu sağlıklı bir şekilde yapabilmemiz için gelecek kişi sayısını bilmemiz ve buna göre çalışmamız gerekiyor. Okullar düşük sosyo ekonomik bölgelerden geldiklerini beraberlerinde bir dilekçe ile müzemize ilettiklerinde herhangi bir giriş ücreti ödemiyorlar. Dezavantajlı gruplar da bir giriş ücreti ödemiyorlar. Müzemizde Salı günleri tüm güne yayılan bir eğitim programı uyguluyoruz bu program için 10 lira ücret ödemek gerekiyor. Bu etkinlikten elde ettiğimiz ücreti müze eğitimlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak için ihtiyaç duyduğumuz kırtasiye malzemeleri, kağıt gibi materyali almak için ve müzede yürütülen bakım – onarım faaliyetlerinin devamı için kullanıyoruz. Aynı zamanda bir araştırma ve uygulama merkeziyiz. Dolayısıyla giriş ücretleri çocuk kültürüne ilişkin yayınları takip etmek, efemera satın almak ve tanıtım çalışmalarını yürütmek için de kullanılmakta.

Pandemi süresince müzemiz ziyarete kapalı

Pandemi sürecinde online ziyaretçi kabul ediyor musunuz?

Pandemi süresince müzemiz ziyarete kapalı. Metrekare bağlamında küçük olduğu için ziyaretçi ağırlayamıyoruz ancak sosyal medya kanalıyla nesne tanıtımları yapıyoruz. Müze eğitimi konusunda üç eğitim kitabı hazırladık. Okul öncesi, ilkokul ve ortaokul düzeyleri için. Bu kitapları müzenin web sayfasından yayınladık ve indirilmeye açık hale getirdik. Yakın zamanda koleksiyonun genelini tanıtan ve kurucumuz Prof. Dr. Bekir Onur’un mesajını da içeren bir video çekimi yapıldı. Videonun web sayfasına eklenmesi sağlanacak. Dolayısıyla şu an uzaktan erişim bu yöntemlerle sağlanmakta. Yakın zamanda (Şubat 2021 itibarıyla) müzenin öne çıkan nesnelerinden oluşan bir seçkiyi 3D görsellerle dijital koleksiyon biçiminde izleyicilerimize sunma planımız var.

Oyun ve oyuncak kültürünü sürdürülebilir bir motivasyonla izlemek

Müzelerin önemi, kültürel işlevi hakkında neler söylemek istersiniz?

Müzemiz kurulduğu yıldan itibaren sahip olduğu koleksiyonu eğitim amacıyla kullanmak ve eğitim amacıyla müzeyi kullanmak isteyen ilgililere gerekli eğitim materyalini sunmak amacıyla çalışmalar yürütmekte dolayısıyla eğitim işlevini kültür işlevinde ayırmadan çalışmaya çabalıyoruz. İçinde bulunduğumuz yüzyılda nesne toplamak, bakım onarım yaparak sergilemek geleneksel işlevler olarak adlandırılmakta. Hatta eğitim yapmayan müze bile artk yaşamına devam edememekte. Dolayısıyla oyun ve oyuncak kültürünü sürdürülebilir bir motivasyonla izlemek, araştırmak ve bu alanın geleceğini belirlemek çok önemli bir amaç ancak aynı zamanda eğitim ve toplumsal çalışmalar aracılığıyla halkın katılımını sağlamak, ilgi ve farkındalığını yükseltmek müzenin en önemli işlevleri artık. Bunu tek başımıza yapamayacağımız içn sürekli işbirlikleri kurmak, disiplinlerarası çalışmak, yurt içinde ve yurt dışında ortaklıklar geliştirere bu alana ilişkin farkındalığı  artırmaya çabalıyoruz.

Çok sayıda sosyal sorumluluk projesine imza attık

Oyuncaklara erişemeyen çocuklar var. Müze olarak sizler bu konuda bir sosyal sorumluluk projesi oluşturdunuz mu, ya da böyle bir çalışma olayınız oldu mu?

Müzemiz Ankara Üniversitesi bünyesinde yer aldığı için çok sayıda sosyal sorumluluk projesine ev sahipliği yapma şansı yakaladı. Müzemizi ziyaret eden ve eğitim etkinliklerine katılan çocukların ve beraberindekilerin ücretsiz erişimini sağlayarak başlattık çalışmalarımızı. Müze kadromuzum tamamı kısmi zamanlı öğrencilerden oluşmakta, başka personelimiz yok. Gönüllü sayımız her zaman fazla oldu. Dezavantajlı gruplara atölye çalışmaları yaptık, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki öğretmen arkadaşlarımızın çağrılarına yanıt vererek çocuklar için çocuk edebiyatı yapıtları, kırtasiye malzemeleri ve oyuncaklar topladık ve gönderdik. Müze eğitimi çalışmalarında gönüllü olduk ve gücümüz yettiğince destekledik.

Oyuncak kütüphanesi

Müzemizin küçük bir etkinlik salonu var. Bu salonda bir oyuncak kütüphanesi oluşturduk, ziyaretçi çocuklarımıza buradan oyuncak alabilme olanağı oluşturduk. İlgili ve destekçi öğretmenlerin girişimiyle oyuncağa erişemeyen çocuklarımıza bu kütüphaneyi sonsuz kullanım hakkıyla açtık, çoğu zaman burada beğendikleri oyuncakları kendilerine armağan ettik. Pandemi süresince envanter çalışmalarımıza devam ediyoruz. Bu süreçte 2000 yılından sonraya tarihlendirilen çok sayıda oyuncağı etkinlik salonumuz ve yeni ziyaretçilerimiz ya da ihtiyaç sahipleri için ayırıyoruz.

Koleksiyonumuzun büyük bölümünü halkımıza açmayı hedefliyoruz

Müze olarak hedeflerinizden bahseder misiniz?

En büyük hedefimiz mevcut koleksiyonumuzun büyük bölümünü halkımıza açmak. Fiziki kapasitemiz şu an yeterli değil ancak bunu olanaklı hale getirecek girişimleri gerçekleştirebilmeyi ve daha geniş bir koleksiyonla izleyicilerimize ulaşmayı hedefliyoruz. Müze eğitimi süreçlerine katılan öğrenci sayısını artırmayı hedefliyoruz. Planladığımız akademik projeler var, yakın zamanda hayata geçirmeyi planladığımız. Müze bavulu uygulamalarını daha önce gerçekleştirdik, müze içinde de kullanıyoruz ancak oyuncak kültürümüzü tanıtacak bavullar hazırlayarak bize erişemeyen çocuklara, okullara gitmek istiyoruz, gezici müze çalışmalarını yaygınlaştırmak istiyoruz. Elbette dijital alt yapımızı güçlendirmek ve görünürlüğümüzü dijital platformları kullanarak artırmak en önemli hedeflerimiz arasında.

Oyuncak Müzeleri Platformunu kurduk

Diğer oyuncak müzelerimizle iletişiminiz nasıl, birliktelik anlamında nasıl çalışmalarınız oluyor?

2015 yılında diğer oyuncak müzelerimizin de içinde bulunduğu Oyuncak Müzeleri Platformunu kurduk. Ankara, İstanbul ve Gaziantep’te konuya ilişkin toplantı ve paneller düzenledik. Eğitim alanında ortak hareket etme, ortak projeler geliştirmek kararları aldık. Pandemiden öncesine kadar her müze ev sahipliğinde bu toplantıları yürüttü ancak bir süre ara verildi. Ortak proje geliştirme, ortak yayın hazırlama ve kamuoyu oluşturma girişimlerimiz sürüyor. Yurt dışında da iletişi halinde olduğumuz çok sayıda oyuncak müzesi yer alıyor.

Anadolu oyuncak kültürünü geleceğe yön veren bir noktaya yerleştirmemiz gerekiyor 

Anadolu, dünyada en eski oyuncağa da ev sahipliği yapıyor. Çok önemli bir oyuncak kültürümüz var. Ama markalı oyuncaklarda Anadolu oyuncaklarının esamesi okunmuyor maalesef. Bunu neye bağlıyorsunuz, değerlendirir misiniz?

Birçok konuda aynı sıkıntıyı yaşıyoruz. Kültürün her alanında bu toprakların layık olduğu görünürlüğü sağlayamadığımızı düşünüyorum. Bunda ilgili kamuoyunun oluşturulamaması, somut ve somut olmayan kültürel mirasa istendik düzeyde ilgi gösterilememesi sayılabilir. Biz üniversiteye bağlı bir kuruluş olarak çok sayıda geçici sergi açtık. Açtığımız geçici sergilerde merkeze geleneksel oyuncaklarımızı ve yerli üretim oyuncaklarımızı yerleştirdik ve gördük ki izleyicilerden çok yoğun bir ilgi var. Yeri oyuncağın beklenen ilgiyi görmesini biz sağlayabiliriz. Artık oyuncak sektörünün önde gelenleri, oyuncak müzeleri, koleksiyonerler ve sizler gibi konuya emek vere gazeteciler birlikte çalışma platformları oluşturmalı. Oyun ve oyuncak sektörünün inovasyona ne kadar açık bir alan olduğunu yeniden keşfetmeye gerek yok ancak bu potansiyelin değerlendirilebilmesi için bu alanda çalışan insanların bir araya gelmesi gerekiyor. Geçmişi, daha önce sağlanamayan birliktelikleri bir araya bırakıp Anadolu oyuncak kültürünü geleceğe yön veren bir noktaya yerleştirmemiz gerekmekte.

 ‘Üniversite müzesi’ olarak lisans ve lisansüstü öğrencilerin akademik kullanımlarına açığız

Konuyla alakalı son olarak eklemek istediklerinizi aktarır mısınız?

Ankara Oyuncak Müzesi bir “üniversite müzesi” olarak lisans ve lisansüstü öğrencilerin akademik kullanımlarına açık, çocuk kültürünün araştıran, müze eğitimi konusunda güncel uygulama ve araştırma örneklerini yakından izleyen bir araştırma merkezi görevi görmekte. Bir parçası olduğu Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi ile çalışmalarına üniversite bünyesinde devam eden müzesi aynı zamanda Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı bir müze olarak çalışmalarını yürütmekte. Bu süreçte erişebildiğimiz ve erişemediğimiz oyun ve oyuncak kültürüne destek ve emek vermis çok tüzel kişilik ve gerçek kişi var. Oyuncak adına yapılan her şey, atılan her adım bizi çok heyecanlandırıyor. Anadolu’nun oyuncak kültürünü kaydetmek, belgelemek, sürdürmek ve geliştirmek isteyen tüm işbirliklerine her zaman açığız. Biz bu fırsatı verdiğiniz için teşekkür ederiz.

Önemli Bilgiler:

Oyuncak Müzesi pandemi nedeniyle çevrim içi müzecilik uygulamaları hazırlığı ve envanter çalışmaları yapmak üzere geçici süreliğine fiziki ziyarete kapalıdır.

Müze ziyarete açıldığı dönemlerde, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günleri 09:00-12:00 ve 13:30-17:00 saatlerinde ziyaret edilebilir.

Giriş ücreti 2 TL’dir.

Müze eğitimi etkinlikleri ve rehberli müze turu için randevu almak gerekmektedir. Müze Cumartesi, Pazar, Pazartesi günleri ve tüm dini ve resmi bayramlarda kapalıdır.

Adres: Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi (ÇOKAUM) Beşevler 10. Yıl Yerleşkesi Emniyet Mah. İncitaşı Sok. (Olimpik Yüzme Havuzu Arkası) 06500 Beşevler/ANKARA

Tel: (0-312) 362 33 32

Tel: (0-312) 212 60 40 / 32-36

Web: http://cokaum.ankara.edu.tr/oyuncak-muzesi/

E-posta: cokaum@ankara.edu.tr

 

 

 

 

 

 

 

ÖZEL HABER

Ahmet Doğan-OYUNCAKHABER

zonguldak masaj

Yoruma kapalı.